24 Ekim 2003 Tarihli Resmi Gazete
Sayy: 25269
Kabul Tarihi: 09.10.2003
Kanun No:4982

Bilgi Edinme Hakky Kanunu

BYRYNCY BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanymlar

Amaç

MADDE 1. - Bu Kanunun amacy; demokratik ve ?effaf yönetimin gere?i olan e?itlik, tarafsyzlyk ve açyklyk ilkelerine uygun olarak ki?ilerin bilgi edinme hakkyny kullanmalaryna ili?kin esas ve usulleri düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2. - Bu Kanun; kamu kurum ve kurulu?lary ile kamu kurumu niteli?indeki meslek kurulu?larynyn faaliyetlerinde uygulanyr.

1.11.1984 tarihli ve 3 071 sayyly Dilekçe Hakkynyn Kullanylmasyna Dair Kanun hükümleri saklydyr.

Tanymlar

MADDE 3. - Bu Kanunda geçen;

a) Kurum ve kurulu?: Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama dahil olan bilgi edinme ba?vurusu yapylacak bütün makam ve mercileri,

b) B a?vuru sahibi: Bu Kanun kapsamynda bilgi edinme hakkyny kullanarak kurum ve kurulu?lara ba?vuran gerçek ve tüzel ki?ileri,

c) Bilgi: Kurum ve kurulu?laryn sahip olduklary kayytlarda yer alan bu Kanun kapsamyndaki her türlü veriyi,

d) Belge: Kurum ve kuru lu?laryn sahip olduklary bu Kanun kapsamyndaki yazyly, basyly veya ço?altylmy? dosya, evrak, kitap, dergi, bro?ür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, foto?raf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, ha b er ve veri ta?yyycylaryny,

e) Bilgi veya belgeye eri?im: Ystenen bilgi veya belgenin niteli?ine göre, kurum ve kurulu?larca, ba?vuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasynyn verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmady?y hâllerde, ba?vuru sahibinin bilgi veya belgenin aslyny inceleyerek not almasyna veya içeri?ini görmesine veya i?itmesine izin verilmesini,

f) Kurul: Bilgi Edinme De?erlendirme Kurulunu,

Yfade eder.

YKYNCY BÖLÜM

Bilgi Edinme Hakky ve Bilgi Verme Yükümlülü?ü

Bilgi edinme h akky

MADDE 4. - Herkes bilgi edinme hakkyna sahiptir.

Türkiye`de ikamet eden yabancylar ile Türkiye`de faaliyette bulunan yabancy tüzel ki?iler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlaryyla ilgili olmak kaydyyla ve kar?ylyklylyk ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanyrlar.

Türkiye`nin taraf oldu?u uluslararasy sözle?melerden do?an hak ve yükümlülükleri saklydyr.

Bilgi verme yükümlülü?ü

MADDE 5. - Kurum ve kurulu?lar, bu Kanunda yer alan istisnalar dy?yndaki her türlü bilgi veya belgeyi ba?vuranlaryn yararlanmasyna sunmak ve bilgi edinme ba?vurularyny etkin, süratli ve do?ru sonuçlandyrmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.

Bu Kanun yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren di?er kanunlaryn bu Kanuna aykyry hükümleri uygulanmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Bilgi Edinme Ba?vurusu

Ba?vuru usulü

MADDE 6. - Bilgi edinme ba?vurusu, ba?vuru sahibinin ady ve soyady, imzasy, oturma yeri veya i? adresini, ba?vuru sahibi tüzel ki?i ise tüzel ki?inin unvany ve adresi ile yetkili ki?inin imzasyny ve yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin bulundu?u kurum veya kurulu?a yapylyr. Bu ba?vuru, ki?inin kimli?inin ve imzasynyn veya yazynyn kimden ne?et etti?inin tespitine yarayacak ba?ka bilgilerin yasal o larak belirlenebilir olmasy kaydyyla elektronik ortamda veya di?er ileti?im araçlaryyla da yapylabilir.

Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açykça belirtilir.

Ystenecek bilgi veya belgenin niteli?i

MADDE 7. - Bilgi edinme ba?vurusu, ba?vurulan kurum ve kurulu?laryn ellerinde bulunan veya görevleri gere?i bulunmasy gereken bilgi veya belgelere ili?kin olmalydyr.

Kurum ve kurulu?lar, ayry veya özel bir çaly?ma, ara?tyrma, inceleme ya da analiz neticesinde olu?turulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapylacak ba?vurulara olumsuz cevap verebilirler.

Ystenen bilgi veya belge, ba?vurulan kurum ve kurulu?tan ba?ka bir yerde bulunuyorsa, ba?vuru dilekçesi bu kurum ve kurulu?a gönderilir ve durum ilgiliye yazyly olarak bildirilir.

Yayymlanmy? veya kamuya açyklanmy? bilgi veya belgeler

MADDE 8. - Kurum ve kurulu?larca yayymlanmy? veya yayyn, bro?ür, ilân ve benzeri yollarla kamuya açyklanmy? bilgi veya belgeler, bilgi edinme ba?vurularyna konu olamaz. Ancak, yayymlanmy? veya kamuya açyklanmy? bilgi veya belgelerin ne ?ekilde, ne zaman ve nerede yayymlandy?y veya açyklandy?y ba?vurana bildirilir.

Gizli bilgileri ayyrarak bilgi veya belge verme

MADDE 9. - Ystenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açyklanmasy yasaklanan bilgiler ile açyklanabilir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrylabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya açyklanmasy yasaklanan bilgiler çykaryldyktan sonra ba?vuranyn bilgisine sunulur. Ayyrma gerekçesi ba?vurana yazyly olarak bildirilir.

Bilgi veya belgeye eri?im

MADDE 10. - Kurum ve kurulu?lar, ba?vuru sahibine istenen belgenin onayly bir kopyasyny verirler.

Bilgi veya belgenin niteli?i gere?i kopyasynyn verilmesinin mümkün olmady?y veya kopya çykarylmasynyn aslyna zarar verece?i hâllerde, kurum ve kurulu?lar ilgilinin;

a) Yazyly veya basyly belgeler için, söz konusu belgenin aslyny incelemesi ve not alabilmesini,

b) Ses kaydy ?eklindeki bilgi veya belgelerde bunlary dinleyebilmesini,

c) Görüntü kaydy ?eklindeki bilgi veya belgelerde bunlary izleyebilmesini,

Sa?larlar.

Bilgi veya belgenin yukaryda belirtilenlerden farkly bir ?ekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek ko?uluyla bu olanak sa?lanyr.

Ba?vurunun yapyldy?y kurum ve kurulu?, eri?imine olanak sa?lady?y bilgi veya belgeler için ba?vuru sahibinden eri?imin gerektirdi?i maliyet tutary kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir.

Bilgi veya belgeye eri?im süreleri

MADDE 11.- Kurum ve kurulu?lar, ba?vuru üzerine istenen bilgi veya belgeye eri?imi onbe? i? günü içinde sa?larlar. Ancak istenen bilgi veya belgenin, ba?vurulan kurum ve kurulu? içindeki ba?ka bir birimden sa?lanmasy; ba?vuru ile ilgili olarak bir ba?ka kurum ve kurulu?un görü?ünün alynmasynyn gerekmesi veya ba? v uru içeri?inin birden fazla kurum ve kurulu?u ilgilendirmesi durumlarynda bilgi veya belgeye eri?im otuz i? günü içinde sa?lanyr. Bu durumda, sürenin uzatylmasy ve bunun gerekçesi ba?vuru sahibine yazyly olarak ve onbe? i? günlük sürenin bitiminden önce b ildirilir.

10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere eri?im için gereken maliyet tutarynyn idare tarafyndan ba?vuru sahibine bildirilmesiyle onbe? i? günlük süre kesilir. Ba?vuru sahibi onbe? i? günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmi? sayyly r.

Ba?vurularyn cevaplandyrylmasy

MADDE 12. - Kurum ve kurulu?lar, bilgi edinme ba?vurularyyla ilgili cevaplaryny yazyly olarak veya elektronik ortamda ba?vuru sahibine bildirirler. Ba?vurunun reddedilmesi hâlinde bu kararyn gerekçesi ve buna kar?y ba?vuru yollary belirtilir.

Ytiraz usulü

MADDE 13. - Bilgi edinme istemi 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplerle reddedilen ba?vuru sahibi, yargy yoluna ba?vurmadan önce kararyn tebli?inden itibaren onbe? gün içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki kararyny otuz i? günü içinde verir. Kurum ve kurulu?lar, Kurulun istedi?i her türlü bilgi veya belgeyi onbe? i? günü içinde vermekle yükümlüdürler.

Kurula itiraz, ba?vuru sahibinin idarî yargyya ba?vurma süresini durdurur.

Bilgi Edinme De?erlend irme Kurulu

MADDE 14. - Bilgi edinme ba?vurusuyla ilgili yapylacak itirazlar üzerine, 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplere dayanylarak verilen kararlary incelemek ve kurum ve kurulu?lar için bilgi edinme hakkynyn kullanylmasyna ili?kin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme De?erlendirme Kurulu olu?turulmu?tur.

Kurul; birer üyesi Yargytay ve Dany?tay genel kurullarynyn kendi kurumlary içinden önerecekleri iki?er aday, birer üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarynda profesör veya doçent unvanyna sahip ki?iler, bir üyesi Türkiye Barolar Birli?inin baro ba?kany seçilme yeterlili?ine sahip ki?iler içinden gösterece?i iki aday, iki üyesi en az genel müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakanynyn önerisi ü zerine bu Bakanlykta idarî görevlerde çaly?an hâkimler arasyndan Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden olu?ur.

Kurul üyeli?ine önerilen adaylaryn muvafakatlary aranyr.

Kurul Ba?kany, kurul üyelerince kendi aralaryndan seçilir.

Kurul, en az ayda bi r defa veya ihtiyaç duyuldu?u her zaman Ba?kanyn ça?rysy üzerine toplanyr.

Kurul üyelerinin görev süreleri dört yyldyr. Görev süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi dolmadan görevinden ayrylan üyenin yerine ayny usule göre seçilen üye, yerine seçildi?i üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen Kurul göreve ba?layyncaya kadar önceki Kurul görevine devam eder.

Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayyly Harcyrah Kanunu hükümleri sakly kalmak kaydyyla fiilen görev yaptyklary her gün için uhdesinde kamu görevi bulunanlara (1000), uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara ise (2000) gösterge rakamynyn memur aylyk katsayysy ile çarpymy sonucu bulunacak miktarda huzur hakky ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapy lmaz.

Kurul, belirleyece?i konularda komisyonlar ve çaly?ma gruplary kurabilir; ayryca gerekli gördü?ü takdirde, ilgili bakanlyk ile di?er kurum ve kurulu?laryn ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak üzere toplantylaryna katylmaya davet e debilir.

Kurulun sekretarya hizmetleri Ba?bakanlyk tarafyndan yerine getirilir.

Kurulun görev ve çaly?malaryna ili?kin esas ve usuller Ba?bakanlykça hazyrlanarak yürürlü?e konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Bilgi Edinme Hakkynyn Synyrlary

Yargy denetimi dy?ynda kalan i?lemler

MADDE 15. - Yargy denetimi dy?ynda kalan idarî i?lemlerden ki?inin çaly?ma hayatyny ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamyna dahildir. Bu ?ekilde sa?lanan bilgi edinme hakky i?lemin yargy denetimine açylmasy sonucunu do?urmaz.

Devlet syrryna ili?kin bilgi veya belgeler

MADDE 16. - Açyklanmasy hâlinde Devletin emniyetine, dy? ili?kilerine, millî savunmasyna ve millî güvenli?ine açykça zarar verecek ve niteli?i itibaryyla Devlet syrry olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakky kapsamy dy?yndadyr.

Ülkenin ekonomik çykarlaryna ili?kin bilgi veya belgeler

MADDE 17. - Açyklanmasy ya da zamanyndan önce açyklanmasy hâlinde, ülkenin ekonomik çykarlaryna zarar verecek veya haksyz rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamy dy?yndadyr.

Ystihbarata ili?kin bilgi veya belgeler

MADDE 18. - Sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ili?kin bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamy dy?yndadyr.

Ancak, bu bilgi ve belgeler ki?ilerin çaly?ma hayatyny ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata ili?kin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakky kapsamy içindedir.

Ydarî soru?turmaya ili?kin bilgi veya belgeler

MADDE 19. - Kurum ve kurulu?laryn yetkili birimlerince yürütülen idarî soru?turmalarla ilgili olup, açyklanmasy veya zamanyndan önce açyklanmasy hâlinde;

a) Ki?ilerin özel hayatyna açykça haksyz müdahale sonucunu do?uracak,

b) Ki?ilerin veya soru?turmayy yürüten görevlilerin hayatyny ya da güvenli?ini tehlikeye sokacak,

c) Soru?turmanyn güvenli?ini tehlikeye dü?ürecek,

d) Gizli kalmasy gereken bilgi kayna?ynyn açy?a çykmasyna neden olacak veya soru?turma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarynyn temin edilmesini güçle?tirecek,

Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamy dy?yndadyr.

Adlî soru?turma ve kovu?turmaya ili?kin bilgi veya belgeler

MADDE 20. - Açyklanmasy veya zamanyndan önce açyklanmasy hâlinde;

a) Suç i?lenmesine yol açacak,

b) Suçlaryn önlenmesi ve soru?turulmasy ya da suçlularyn kanunî yollarla yakalanyp kovu?turulmasyny tehlikeye dü?ürecek,

c) Yargylama görevinin gere?ince yerine getirilmesini engelleyecek,

d) Hakkynda dava açylmy? bir ki?inin adil yargylanma hakkyny ihlâl edecek,

Nitelikt eki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamy dy?yndadyr.

4.4.1929 tarihli ve 1412 sayyly Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayyly Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayyly Ydari Yargylama Usulü Kanunu ve di?er özel kanun hükümleri saklydyr.

Özel hayatyn gizlili?i

MADDE 21. - Ki?inin izin verdi?i hâller sakly kalmak üzere, özel hayatyn gizlili?i kapsamynda, açyklanmasy hâlinde ki?inin sa?lyk bilgileri ile özel ve aile hayatyna, ?eref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik de?erlerine haksyz müdahale olu?turacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakky kapsamy dy?yndadyr.

Kamu yararynyn gerektirdi?i hâllerde, ki?isel bilgi veya belgeler, kurum ve kurulu?lar tarafyndan, ilgili ki?iye en az yedi gün önceden haber verilerek yazyly ryzasy alynmak ko?uluyla açyklanabilir.

Haberle?menin gizlili?i

MADDE 22. - Haberle?menin gizlili?i esasyny ihlâl edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamy dy?yndadyr.

Ticarî syr

MADDE 23. - Kanunlarda ticarî syr olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kurulu?lar tarafyndan gerçek veya tüzel ki?ilerden gizli kalmasy kaydyyla sa?lanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamy dy?yndadyr.

Fikir ve sanat eserleri

MADDE 24. - Fikir ve sanat eserlerine ili?kin olarak yapylacak bilgi edinme ba?vurulary hakkynda ilgili kanun hükümleri uygulanyr.

Kurum içi düzenlemeler

MADDE 25. - Kurum ve kurulu?laryn, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalaryna ili?kin düzenlemeler hakkyndaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkynyn kapsamy dy?yndadyr. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çaly?anlarynyn bilgi edinme haklary saklydyr.

Kurum içi görü?, bilgi notu ve tavsiyeler

MADDE 26. - Kurum ve kurulu?laryn faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görü?, bilgi notu, teklif ve tavsiye niteli?indeki bilgi veya belgeler, kurum ve kurulu? tarafyndan aksi kararla?tyrylmadykça bilgi edinme hakky kapsamyndadyr.

Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tybbî, malî, hukukî ve benzeri uzmanlyk alanlarynda yasal olarak görü? verme yükümlülü?ü bulunan ki?i, birim ya da kurumlaryn görü?leri, kurum ve kurulu?laryn alacaklary kararlara esas te?kil etmesi kaydyyla bilgi edinme istemlerine açyktyr.

Tavsiye ve mütalaa talepleri

MADDE 27. - Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsamy dy?yndadyr.

Gizlili?i kaldyrylan bilgi veya belgeler

MADDE 28. - Gizlili?i kaldyrylmy? olan bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen di?er istisnalar kapsamyna girmiyor ise, bilgi edinme ba?vurularyna açyk hâle gelir.

BE?YNCY BÖLÜM

Çe?itli ve Son Hükümler

Ceza hükümleri

MADDE 29. - Bu Kanunun uygulanmasynda ihmâli, kusuru veya kasty bulunan memurlar ve di?er kamu görevlileri hakkynda, i?ledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovu?turmasy gerektirmesi hususu sakly kalmak kaydyyla, tâbi olduklary mevzuatta yer alan disiplin cezalary uygulanyr.

Bu Kanunla eri?ilen bilgi ve belgeler ticarî amaçla ço?altylamaz ve kullanylamaz.

Rapor düzenlenmesi

MADDE 30. - Kurum ve kurulu?lar, bir önceki yyla ait olmak üze re;

a) Kendilerine yapylan bilgi edinme ba?vurularynyn sayysyny,

b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere eri?im sa?lanan ba?vuru sayysyny,

c) Reddedilen ba?vuru sayysy ve bunlaryn da?ylymyny gösterir istatistik bilgileri,

d) Gizli ya da syr niteli?indeki bilgiler çykarylarak ya da bu nitelikteki bilgiler ayrylarak bilgi veya belgelere eri?im sa?lanan ba?vuru sayysyny,

e) Ba?vurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen ba?vuru sayysy ile bunlaryn sonuçlaryny,

Gösterir bir rapor hazyrlayarak, bu raporlary her yyl ?ubat ayynyn sonuna kadar Bilgi Edinme De?erlendirme Kuruluna gönderirler. Ba?ly, ilgili ve ili?kili kamu kurum ve kurulu?lary raporlaryny ba?ly, ilgili ya da ili?kili olduklary bakanlyk vasytasyyla iletirler. Kurul, hazyrlayaca?y genel rapor u , söz konusu kurum ve kurulu?laryn raporlary ile birlikte her yyl Nisan ayynyn sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kanly?ynca kamuoyuna açyklanyr.

Yönetmelik

MADDE 31. - Bu Kanunun uygulanmasy ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesine ili?kin yönetmelik, Kanunun yayymyny takip eden alty ay içinde Ba?bakanlyk tarafyndan hazyrlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlü?e konulur.

Yürürlük

MADDE 32. - Bu Kanun yayymy tarihinden itibaren alty ay sonra yürürlü?e girer.

Yürütme

MADDE 33. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.